Ministria e Mbrojtjes - Arkivi 2008-2013

Feim Ibrahimi “Artist i Popullit”

22 tetor 2012

“Akademi përkujtimore”, kushtuar kompozitorit

Qëllimi i këtij aktiviteti ishte përkujtimi i kësaj figure qendrore të muzikës shqiptare të shekullit XX dhe të vendit që zë ai në kulturën tonë kombëtare

Foto Galeri

b_230_153_16777215_00___images_galeria_2012_Tetor_22a_2.jpgNë kuadrin e 100-vjetorit të Pavarësisë dhe krijimit të FARSH, Drejtoria e Aktiviteteve dhe Marrëdhënieve me Komunitetin në Qendrën e Kulturës, Medias dhe Botimeve të Mbrojtjes si dhe Këshilli i Muzikës Shqiptare, në bashkëpunim me Drejtorinë e Bashkëpunimit Civil-Ushtarak në SHPFA, Akademinë e Shkencave të Republikës së Shqipërisë, Fondacionin Kulturor “Feim Ibrahimi” dhe me Universitetin e Arteve UART, organizuan ditën e hënë aktivitetin:“Akademi përkujtimore për kompozitorin Feim Ibrahimi, Artist i Popullit”.

Qëllimi i këtij aktiviteti ishte përkujtimi i kësaj figure qendrore të muzikës shqiptare së shekullit XX dhe të vendit që zë ai në kulturën tonë kombëtare. Ai njihet si kompozitori i filmave shqiptarë me temë heroike si: “Ngadhënjim mbi vdekjen”, “Kur zbardhi një ditë”, “Pylli i lirisë”, “Shembja e idhujve”, “Ballë për ballë”, etj. Ky aktivitet përfshiu një ekspozitë, ku për publikun u shfaqën botime dhe partitura të Feim Ibrahimit dhe kushtuar atij. Në këtë aktivitet ishin të pranishëm muzikologë, artistë dhe kompozitorë, familjarë të kompozitorit Feim Ibrahimi si dhe mjaft nxënës e studentë.

Në fjalën e tij, drejtori i Drejtorisë së Aktiviteteve dhe Marrëdhënieve me Komunitetin në QKMBM, z. Vasil S. Tole tha se: - “Sot jemi mbledhur në këtë “Akademi Përkujtimore” për të folur për kompozitorin Feim Ibrahimi “Artist i Popullit”, për jetën dhe veprën e tij shumë të rëndësishme për muzikën tonë, për vendin e saj të veçantë në kulturën shqiptare. Para disa muajsh e hapëm një akademi të ngjashme kushtuar figurës së kompozitorit Çesk Zadeja, pasi gjykojmë se në këto 100 vitet e fundit, krahas arritjes së pavarësisë dhe krijimit të shtetit shqiptar, muzika jonë e kultivuar, e pangjashme në historinë e krijimit të saj me asnjë nga artet e tjera, ja doli të krijoi identitetin e saj si muzikë profesioniste, identitet që shkurtimisht përmblidhet me krijimin e bazave të shkollës sonë kombëtare në muzikë, falë krijuesve të tillë si Zadeja dhe Ibrahimi. Theksojmë se tradita e muzikës profesioniste shqiptare në shekullin XX, u kushtëzua nga veçoritë e muzikës popullore në të cilën u mbështetën kompozitorët tanë. Në këtë kuptim, shkolla shqiptare e muzikës, u iniciua si një shkollë kombëtare, e ngjashme me simotrat e saj europiane të shekullit XIX, me dy drejtime. Kështu, na rezulton se muzika e viteve 1920-1960 (me kompozitorë të tillë si Martin Gjoka, Çesk Zadeja, Preng Jakova, Tish Daija, Tonin Harapi, Lorenc Antoni etj), u formua kryesisht si gjuhë muzikore modale, e mbështetur mbi trashëgiminë njëzërëshe muzikore folklorike të Shqipërisë së Veriut. Ndërkohë që kërkimet dhe krijimet muzikore të Thoma Nasit, Kristo Konos dhe në mënyrë të veçantë ato të Feim Ibrahimit të pasuar nga Limoz Dizdari, Shpëtim Kushta, Thoma Gaqi, Aleksandër Peçi, Kujtim Laro etj, në fillim të viteve 1970, të orientuar gjithashtu drejt folklorit muzikor, sollën në muzikën tonë, frymën dhe aromën pentatonike-shumëzërëshe të Shqipërisë së Jugut”.

Në vijim të fjalës së tij z. Tole shtoi se: - “Këto dy drejtime tradicionale krijuese të përmbledhura si: Muzika modalo-tonalo e Veriut dhe ajo pentatonike-atonale e Jugut, në vitet që pasuan sollën një sinergji krijuese e cila konsistoi në eksplorimin tingullor të të gjithë hapësirës shqiptare nga krijuesit e saj, qofshin këta me origjinë nga Veriu ose Jugu i Shqipërisë, gjë që solli hedhjen e bazave të shkollës sonë kombëtare në muzikë. Pikërisht Feim Ibrahimi është jo vetëm një nga studentët e parë të kompozicionit të diplomuar në Konservatorin Shtetëror të Tiranës, por edhe një nga personalitetet më të rëndësishëm të muzikës sonë që formësoi këtë proces kulturor në muzikën tonë”. “Në një shkrim të titulluar “Ngadhënjim mbi vdekjen”, i botuar në gazetën “Drita”, më dt. 10 gusht 1997, menjëherë pas vdekjes së parakohshme të Prof. Feimit, theksohej se: përveç krijimtarisë muzikore, kompozitori Feim Ibrahimi, në fillim të viteve ’90 kur e gjithë shoqëria shqiptare po përjetonte kthesën e madhe historike, realizoi projektin e tij të hershëm që kishte të bënte me lidhjen institucionale të muzikës shqiptare me strukturën e organizimit botëror të muzikës. Kështu, në vitet ’90, fare natyrshëm, i inkurajuar edhe nga klima e re, ai projektoi rrugën e integrimit të muzikës sonë drejt normalitetit historik të saj: Evropës. Akti zyrtar i pranimit të Shqipërisë në Këshillin Ndërkombëtar të Muzikës-UNESCO, në vitin 1990 i shton gjithë kontributit tjetër madhor të Feim Ibrahimit në muzikën shqiptare edhe një tjetër përmasë, atë të artistit që sheh përtej kohës që ai vetë jeton. Ai gjithmonë thoshte se “… ç’do shoqëri duhet të sakrifikojë nga mundësitë e saj për progresin shpirtëror”. Prandaj jemi mbledhur sot këtu për të parë dhe kuptuar veprën dhe rëndësinë e saj për ne. Ju faleminderit!” – përfundoi referencën e tij për Feim Ibrahimin z. Tole.

Më pas, u zhvillua Akademia Përkujtimore “Vendi i Feim Ibrahimit në kulturën muzikore shqiptare”. Të ftuar ishin Prof. Dr. Zana Shuteriqi, Dr. Eno Koço, Edmond Buharaja, Saimir Skenduli dhe Prof. as. Nestor Kraja. Kolegët e tij shprehën vlerësime të mëdha për vendin e Feim Ibrahimit në muzikën tonë, të cilin e cilësuan si themelues të muzikës moderne shqiptare. Fjalën e mbylljes së akademisë përkujtimore e mbajti bashkëshortja e kompozitorit Ibrahimi, Vera Ibrahimi, e cila pasi falënderoi të gjithë të ftuarit për pjesëmarrjen tha se në diskutimet e herëpashershme në mes krijuesve e mes miqve, Feimi ka thënë diçka që i kishte mbetur thellë në kujtesë: Çdonjëri prej nesh, e kishte fjalën për kompozitorët, nuk ka bërë gjë tjetër, veçse ka hedhur bazat në themelet e muzikës profesioniste shqiptare.

Asnjeri prej nesh nuk është në majë, majat do të vijnë më vonë. Më pas, ajo vazhdoi:-“Sigurisht, shpresojmë që majat do të vijnë. Fakti është që sot kemi kompozitorë të suksesshëm, të cilët përpiqen të vazhdojnë rrugën e krijuesve të parë që sot nuk janë të pranishëm dhe po t’i numërojmë nuk bëhen as sa pesë gishtat e një dore. Le të shpresojmë që edhe këta një ditë do të fitojnë këtë lavdi që patën kompozitorët që  nuk janë sot. Këtu nuk bëhet fjalë vetëm për Feim Ibrahimin, por edhe për paraardhësit e tij, profesorët e tij, si Zadeja, Daija, Zoraqi, Arapi”. Midis të tjerash, ajo bëri thirrje jo vetëm për Feimin, por që për të gjithë këta kompozitorë ,që të shfaqet një interesim më i madh dhe jo vetëm duke organizuar aktiviteteve të tillë, të cilët janë shumë të rëndësishëm për të sjellë në mendjen e të gjithëve këto figura, por duhet bërë më shumë për botimin e veprave të tyre dhe fatin e mijëra faqeve partitura, pasi ato paraqesin një nevojë emergjente për dixhitalizim. Sipas saj, duhet bërë ndërhyrje për ruajtjen e veprave në kushte optimale dhe në temperatura të caktuara, pasi ato janë të shkruara me laps e do vijë koha që letra do të thërrmohet dhe lapsi do të fshihet dhe disa prej veprave madhore të këtyre kompozitorëve, që përbëjnë vlera kombëtare duhet të dixhitalizohen.
Në mbyllje të këtij aktiviteti, u prezantua një përshëndetje me pjesë muzikore të kompozuara nga Feim Ibrahimi ku performuan Etrita Ibrahimi-piano solo, “Tokata”; Eriona Gjyzeli-romanca “Peizazh i pyllit të rralluar” me poezi të Dritëro Agollit; Solen Alla-kanto, romanca “Rrjedh s’është lumë” me poezi të Ali Podrimjës; “Vivida Strings”-kuarteti i harqeve të FA  si dhe fragmente nga filmat me muzikë të Feim Ibrahimit: “Ngadhënjim mbi vdekjen”, “Kur zbardhi një ditë”, “Pylli i lirisë”, “Shembja e idhujve”, “Ballë për ballë”, etj.
Kush ishte Feim Ibrahimi?

Feim Ibrahimi (1935-1997), Kompozitor, “Artist i Popullit”. Ai lindi në Gjirokastër. U diplomua në Konservatorin Shtetëror të Tiranës në vitin 1966. Ai punoi si pedagog në Institutin e Lartë të Arteve (1966–1977) dhe zëvendësdrejtor (1973–1977), sekretar për muzikën në Lidhjen e Shkrimtarëve e të Artistëve (1977–1991), drejtor i Teatrit të Operës dhe Baletit (1991–1993), pedagog në Konservatorin e Tiranës. Ai kompozoi gati në të gjitha format e gjinitë muzikore, që nga lirikat vokale, muzika e dhomës e deri në muzikën skenike (baleti “Plaga e dhjetë e Gjergj Elez Alisë”, 1986). Disa nga krijimet e tij të viteve 70, si Koncertet nr. 1 e 2 për piano dhe orkestër, u karakterizuan nga prirje të qarta për pasurimin e gjuhës muzikore me mjete të reja bashkëkohore, që u shprehën më tej në veprat e krijuara në vitet 90, si: “De profundis” (për elektroakustikë), trioja e harqeve “Vikamë”, simfonia Tragjike për recitues, soprano dhe orkestër. Feim Ibrahimi në vitin 1990 themeloi Komitetin Kombëtar të Muzikës, të cilin e drejtoi për katër vjet. Në vitin 1992 organizoi koncertin e parë të Muzikës së Re. Një pjesë e mirë e veprave të tij janë luajtur edhe jashtë vendit. Ai ka fituar disa çmime të rëndësishme kombëtare si dhe çmimin e Republikës të shkallës së tretë e të dytë. Ai Vdiq në Torino (Itali).